روان‌شناسی شخصیت

روان‌شناسیِ شخصیت بررسی می‌کند چرا الگوهای فکر، احساس و رفتار میانِ افراد فرق دارند و تا چه اندازه با گذرِ زمان و تغییرِ موقعیت پایدار می‌مانند.

مقطع
کارشناسی ارشد
کدِ ضریبِ کنکور
۱
مبنای ضرایب
دفترچه‌ی ۱۴۰۵

این گرایش برای چه کسی مناسب است؟

دو نفر ممکن است در جمعِ دوستان بسیار شبیه هم رفتار کنند و در یک موقعیتِ کاری کاملاً متفاوت باشند. در این گرایش می‌پرسید کدام تفاوت در موقعیت‌های گوناگون تکرار می‌شود و کدام به شرایطِ همان لحظه وابسته است.

اگر به نظریه‌های شخصیت و سنجشِ تفاوت‌های فردی علاقه دارید، این مسیر را با نمونه‌ی یک مقاله‌ی پژوهشی بسنجید. بخشی از کار، سنجشِ کیفیتِ پرسش‌نامه و پیدا کردنِ توضیح برای داده‌هایی است که با انتظارِ اولیه سازگار نیستند.

تفاوت با گرایش‌های نزدیک

در روان‌شناسیِ شخصیت، الگوی تفاوت‌های فردی و پایداری یا تغییرِ آن محورِ پرسش است. روان‌شناسیِ اجتماعی نقشِ موقعیت و رابطه با دیگران را پررنگ‌تر دنبال می‌کند. کاربردِ بالینیِ سازه‌های شخصیت نیز به مسئله‌های سنجش و درمان مربوط است و آموزشِ حرفه‌ایِ جداگانه می‌خواهد.

در دوره‌ی دانشگاه چه می‌خوانید؟

نمونه‌ها از برنامه‌ی تحصیلات تکمیلیِ شخصیت، تفاوت‌های فردی و ژنتیکِ رفتاریِ دانشگاهِ مینه‌سوتا و منابعِ معرفیِ انجمنِ پژوهش در شخصیت گرفته شده‌اند. نام و ترتیبِ درس‌های دانشگاهِ ایرانی را از گروهِ آموزشی بخواهید.

نظریه‌های شخصیت و تفاوت‌های فردی

مقایسه می‌کنید یک رویکرد چگونه صفت، انگیزه یا الگوی خودتنظیمی را تعریف می‌کند و چه پیش‌بینی‌ای درباره‌ی رفتار دارد.

سنجشِ شخصیت

با پرسش‌نامه، مشاهده و گزارشِ دیگران کار می‌کنید و یاد می‌گیرید نتیجه‌ی هر ابزار به چه داده‌ای تکیه دارد و در چه شرایطی تفسیرش محدود است.

رشد و تغییرِ شخصیت

با مطالعه‌ی افراد در چند زمان می‌سنجید کدام الگو پایدار می‌ماند و چه تغییرهایی با سن، رویدادهای زندگی یا موقعیت همراه است.

روشِ کمی و پژوهشِ فرد و محیط

طرحِ طولی، تحلیلِ آماری و پرسش درباره‌ی تعاملِ فرد و محیط را تمرین می‌کنید. یک همبستگی درباره‌ی افراد برای نسبت‌دادنِ علت یا پیش‌بینیِ قطعیِ فردِ خاص کافی نیست.

این مسیر به چه کارهایی می‌رسد؟

پژوهش و تحلیلِ تفاوت‌های فردی

در گروه‌های پژوهشی می‌توانید برای مطالعه‌ی تغییرِ فرد در زمان ابزار انتخاب کنید، نمونه‌گیری انجام دهید و یافته را با محدودیت‌هایش گزارش کنید.

سنجش و ساختِ ابزار

در تیم‌های سنجش، می‌توانید شواهدِ پایایی و رواییِ یک پرسش‌نامه را ارزیابی کنید. استفاده‌ی حرفه‌ای از آزمون به زمینه، شیوه‌ی تفسیر و ضوابطِ همان نقش وابسته است.

همکاری با تیمِ منابع انسانی

در طرح‌های دارای مبنای پژوهشی می‌توانید به ارزیابیِ ابزارهایِ مرتبط با کار کمک کنید. مناسب‌بودنِ یک آزمون برای انتخابِ شغلی باید برای همان هدف بررسی شود.

برای کارِ پژوهشی مهارتِ روش‌شناختی و تحلیلِ داده بسازید. اگر قصدِ ارزیابیِ بالینی یا ارائه‌ی خدماتِ روان‌شناختی دارید، مسیرِ صلاحیت و پروانه‌ی حرفه‌ای جداگانه بررسی شود.

درس‌های کنکور و منابعِ مطالعه

آزمون ۱۴۰۵ با کدِ ضریب ۱. نامِ هر درس به راهنمای آن می‌رسد. کتاب‌های مرتبط را می‌توانید در همین صفحه باز کنید.

پیشنهاد برای شروع مطالعه

شخصیت در دفترچه‌ی ۱۴۰۵ در کدِ ضریبِ ۱ است. از چهار درسِ ضریب ۲، عمومی، رشد، مرضی و کودکانِ استثنایی و متونِ انگلیسی، برنامه‌ی هفتگی بسازید. برای تسلطِ مفهومی بر شخصیت، در یک جدول بنویسید هر نظریه چه واحدی برای توضیحِ رفتار دارد و چه داده‌ای می‌تواند از آن پشتیبانی کند.

پرسش‌های متداول

کارِ این رشته دسته‌بندیِ آدم‌ها در چند تیپ است؟

یکی از پرسش‌های این حوزه این است که تفاوت را باید با دسته‌ها، با نمره‌های روی یک طیف یا با الگوهای وابسته به موقعیت مدل کرد. برای انتخاب میانِ توضیح‌ها به شواهدِ سنجش و پیش‌بینی نیاز داریم.

فرقِ شخصیت با روان‌سنجی چیست؟

شخصیت درباره‌ی الگوهای تفاوتِ فردی پرسش می‌پرسد. روان‌سنجی روش‌هایی برای بررسیِ کیفیتِ اندازه‌گیری فراهم می‌کند و در زمینه‌های دیگری مثل سنجشِ آموزشی هم کاربرد دارد.

برای پایان‌نامه همیشه باید پرسش‌نامه به کار برد؟

پرسش‌نامه یک انتخاب است. بسته به مسئله، مشاهده، گزارشِ دیگران یا داده‌ی چند نوبت می‌تواند برای بررسیِ سازگاریِ الگوها مفید باشد.

گرایش‌های دیگر

دیدن همه‌ی گرایش‌های ارشد روان‌شناسی