آمار و روش تحقیق

این درس ابزارِ خواندن و سنجیدنِ پژوهش‌های روان‌شناسی است؛ از طرحِ یک پرسش تا تفسیرِ داده‌ها.

در این درس چه یاد می‌گیرید؟

روشِ تحقیق پیش از محاسبه شروع می‌شود. فرض کنید دانشجویانی که بیشتر می‌خوابند، نمره‌ی بهتری می‌گیرند. نخست باید روشن کنید خواب و نمره چگونه ثبت شده‌اند، چه کسانی در نمونه‌اند و چه عاملِ دیگری مانند زمانِ مطالعه ممکن است بخشی از رابطه را توضیح دهد.

آمارِ توصیفی داده‌ی همین نمونه را خلاصه می‌کند. آمارِ استنباطی به شما کمک می‌کند درباره‌ی برآورد و عدمِ‌قطعیتِ آن صحبت کنید. نوعِ طرح تعیین می‌کند دامنه‌ی نتیجه‌گیری تا کجاست. محاسبه‌ی دقیق به‌تنهایی محدودیتِ طرح را برطرف نمی‌کند.

تعریفِ عملیاتی و نمونه‌گیری

متغیر را چنان تعریف کنید که فردِ دیگری بتواند آن را به همان روش ثبت کند. میانِ جامعه‌ی هدف، شیوه‌ی انتخابِ نمونه و داده‌ی واقعاً گردآوری‌شده تمایز بگذارید.

طرح‌های پژوهشی و استنباط

در طرحِ همبستگی، رابطه‌ی میانِ متغیرها بررسی می‌شود. در آزمایش، پژوهشگر متغیری را دست‌کاری می‌کند و برای کاهشِ توضیح‌های جایگزین تدبیر می‌اندیشد. گمارشِ تصادفی با نمونه‌گیریِ تصادفی کارکردِ یکسانی ندارد.

خلاصه‌سازی و نمایشِ داده

پیش از انتخابِ میانگین یا میانه، توزیع و نقاطِ دورافتاده را ببینید. برای یک مجموعه نمره که چند نمره‌ی بسیار بالا دارد، مقایسه‌ی میانگین با میانه اطلاعاتِ مفیدی می‌دهد.

عدمِ‌قطعیت و گزارش

اندازه‌ی اثر و فاصله‌ی اطمینان به خواننده می‌گویند برآورد چقدر و با چه دقتی است. نتیجه را به عبارتِ «معنادار بود» تقلیل ندهید و فرض‌های تحلیل را هم بررسی کنید.

پیشنهاد مطالعه و تمرین

داده‌ی فرضیِ پنج نفر را برای ساعتِ خواب و نمره روی نمودارِ پراکنش رسم کنید. یک نفر را با خوابِ کم و نمره‌ی بالا در نظر بگیرید. یک جمله درباره‌ی روند و یک جمله درباره‌ی محدودیتِ طرح بنویسید. پاسخِ خوب رابطه را توصیف می‌کند، استثنا را می‌بیند و از این داده علت نمی‌سازد.

کتاب‌های مرتبط