روان‌شناسی تربیتی

روان‌شناسیِ تربیتی بررسی می‌کند چرا یک روشِ تدریس یا تمرین به یادگیری کمک می‌کند و چگونه می‌توان اثرِ آن را سنجید.

مقطع
کارشناسی ارشد
کدِ ضریبِ کنکور
۶
مبنای ضرایب
دفترچه‌ی ۱۴۰۵

این گرایش برای چه کسی مناسب است؟

فرض کنید دانش‌آموزی پاسخِ درست را همان روز می‌دهد، اما یک هفته بعد نمی‌تواند آموخته‌اش را در مسئله‌ی تازه‌ای به کار ببرد. آیا تمرین برایش کم بوده، بازخورد روشن نبوده یا خودِ سنجش فقط یادآوریِ سطحی را اندازه گرفته است؟ داوطلبِ روان‌شناسیِ تربیتی در طولِ تحصیل با این‌گونه پرسش‌ها سروکار دارد.

اگر به طراحیِ آموزش، تفاوتِ یادگیرندگان یا پژوهش درباره‌ی کلاس علاقه دارید، به نمونه‌ی پایان‌نامه‌های گروه‌های آموزشی نگاه کنید. این مسیر به کسی بیشتر می‌خورد که بخواهد در کنارِ شناختِ نظریه‌ها، بتواند ادعایی درباره‌ی یادگیری را با مشاهده یا داده بررسی کند.

تفاوت با گرایش‌های نزدیک

روان‌شناسیِ تربیتی از مسئله‌ی تدریس و یادگیری شروع می‌کند. برنامه‌ریزیِ درسی بیشتر درباره‌ی هدف‌ها، محتوا و سازمان‌دهیِ یک برنامه‌ی آموزشی است. گرایشِ «ذهن، مغز و تربیت» هم به یادگیری می‌پردازد و شواهدِ علومِ شناختی و عصب‌شناسی را در این بررسی پررنگ‌تر می‌کند.

در دوره‌ی دانشگاه چه می‌خوانید؟

نمونه‌ها بر پایه‌ی چارتِ ارشدِ روان‌شناسی تربیتی مؤسسه‌ی آموزش عالی زند آمده‌اند. عنوانِ درس‌ها، ترتیبِ نیمسال‌ها و درس‌های جبرانی ممکن است در دانشگاهِ مقصد فرق کند.

یادگیری و انگیزش

در مبانی و نظریه‌های تربیتی و درسِ یادگیری و انگیزش، می‌سنجید که انتظارِ موفقیت، هدفِ یادگیرنده و نوعِ بازخورد چه اثری بر مشارکت و ادامه‌دادنِ تمرین دارند.

رشد و فرایندهای شناختی

کاربردِ نظریه‌های تحولی و روان‌شناسیِ شناختیِ پیشرفته به توضیحِ تفاوتِ عملکرد در سنین و موقعیت‌های آموزشی کمک می‌کند. می‌توانید بررسی کنید دو کودک چگونه یک دستور چندمرحله‌ای را دنبال می‌کنند.

سنجش و اختلالاتِ یادگیری

سنجش و اندازه‌گیری، کاربردِ آزمون‌های روان‌شناختی و اختلالاتِ یادگیری سه مسئله را از هم جدا می‌کنند: انتخابِ ابزار، تفسیرِ نتیجه و پیگیریِ نیازِ یادگیرنده.

روشِ پژوهش و پایان‌نامه

با آمارِ استنباطی و روش‌های پژوهش، از مشاهده‌ی یک مسئله به طراحیِ مطالعه می‌رسید. برای نمونه، می‌توان ماندگاریِ یادگیری را پس از دو نوع بازخورد مقایسه کرد.

این مسیر به چه کارهایی می‌رسد؟

طراحی و ارزیابیِ آموزش

در تیمِ مدرسه، مؤسسه یا محصولِ آموزشی می‌توانید تمرین و بازخورد طراحی کنید و با داده‌های آزمون و مشاهده‌ی کلاس، ضعفِ درس یا سامانه را پیدا کنید.

پژوهش و سنجشِ آموزشی

در گروه‌های پژوهشی، طرحِ مطالعه، ساختِ ابزار و تحلیلِ نتایجِ یک مداخله‌ی آموزشی کارهای رایج‌اند. تواناییِ تحلیلِ داده و گزارشِ روشن به اندازه‌ی شناختِ نظریه مهم است.

همکاری با تیمِ حمایت از یادگیری

می‌توانید در چارچوبِ نقشِ مشخصِ خود، عملکردِ یادگیرنده و روندِ پیشرفت را ثبت کنید و به تیمِ مدرسه در تنظیمِ حمایتِ آموزشی کمک کنید.

برای کارِ مدرسه‌ای و خدماتِ تخصصیِ روان‌شناختی، ضوابطِ استخدام و صلاحیتِ حرفه‌ایِ نقشِ موردنظر را جداگانه بررسی کنید. برای مسیرهای پژوهشی و طراحیِ آموزشی، یک نمونه‌کارِ کامل از طراحیِ تمرین تا سنجشِ نتیجه، مهارتتان را نشان می‌دهد.

درس‌های کنکور و منابعِ مطالعه

آزمون ۱۴۰۵ با کدِ ضریب ۶. نامِ هر درس به راهنمای آن می‌رسد. کتاب‌های مرتبط را می‌توانید در همین صفحه باز کنید.

پیشنهاد برای شروع مطالعه

در دفترچه‌ی ۱۴۰۵، روان‌شناسیِ تربیتی ضریب ۳ دارد. چهار درسِ ضریب ۲، متونِ انگلیسیِ روان‌شناسی، آمار و روشِ تحقیق، روان‌شناسیِ رشد و روان‌شناسیِ عمومی‌اند. برای هر نظریه‌ی تربیتی یک نمونه از کلاس و یک راه برای سنجشِ یادگیری بنویسید و برای هر چهار درسِ ضریب ۲ نیز زمانِ مرور بگذارید.

پرسش‌های متداول

آیا این گرایش برای کسی که قصدِ تدریس ندارد مناسب است؟

بله. مسئله‌های این رشته در طراحیِ آموزشِ بزرگسالان، تولیدِ تمرینِ دیجیتال و سنجشِ کیفیتِ یادگیری هم مطرح‌اند. برای انتخابِ دانشگاه به حوزه‌ی پژوهشِ استادان و نمونه‌ی پروژه‌ها نگاه کنید.

برای پایان‌نامه چه موضوعی می‌توان انتخاب کرد؟

مثلاً می‌توانید بررسی کنید بازخورد هنگامِ تمرین بهتر به انتقالِ یادگیری کمک می‌کند یا بازخوردِ پایانِ تمرین. پیش از انتخابِ موضوع، دسترسی به نمونه و امکانِ سنجشِ یادگیری را ارزیابی کنید.

آیا چارتِ همه‌ی دانشگاه‌ها یکسان است؟

نمونه‌ی این صفحه چارتِ زند است. از دانشگاهِ مقصد درباره‌ی درس‌های اختیاری، جبرانی و شیوه‌ی ارائه‌ی درس در سالِ ورودیِ خود بپرسید.

گرایش‌های دیگر

دیدن همه‌ی گرایش‌های ارشد روان‌شناسی