علوم شناختی ـ توانبخشی شناختی

توان‌بخشیِ شناختی می‌پرسد وقتی توجه، حافظه یا برنامه‌ریزی آسیب می‌بیند، چگونه می‌توان از کارکردِ فرد در زندگیِ روزمره پشتیبانی کرد.

مقطع
کارشناسی ارشد
کدِ ضریبِ کنکور
۲
مبنای ضرایب
دفترچه‌ی ۱۴۰۵

این گرایش برای چه کسی مناسب است؟

فرض کنید کسی پس از آسیبِ مغزی می‌تواند فهرستِ واژه‌ها را در جلسه‌ی ارزیابی به یاد بیاورد، اما زمانِ نوبت‌هایش را در خانه از دست می‌دهد. مسئله‌ی این گرایش همین فاصله‌ی میانِ نمره‌ی آزمون و انجامِ یک کارِ واقعی است.

اگر به علومِ اعصاب، سنجشِ شناخت و کارِ تیمی علاقه دارید و از پیگیریِ تغییرهای کوچک در طولِ زمان خسته نمی‌شوید، این مسیر را بررسی کنید. قبل از انتخاب، ببینید دانشگاهِ مقصد چه فرصتِ تمرین زیرِ نظرِ استاد یا همکاری با یک تیمِ توان‌بخشی فراهم می‌کند.

تفاوت با گرایش‌های نزدیک

روان‌شناسیِ شناختی می‌پرسد توجه یا حافظه تحت‌تأثیرِ چه سازوکاری عمل می‌کند. توان‌بخشیِ شناختی با آن شناخت، روی یک هدفِ کاربردی کار می‌کند. برای مثال، هدفِ تحلیلِ حافظه در آزمایشگاه می‌تواند توضیحِ خطا باشد و هدفِ یک تیمِ توان‌بخشی می‌تواند پشتیبانی از مدیریتِ نوبت‌ها باشد.

در دوره‌ی دانشگاه چه می‌خوانید؟

محورها بر پایه‌ی نمونه‌ی برنامه‌ی ارشدِ توان‌بخشیِ شناختیِ دانشگاهِ مدیپولِ استانبول تدوین شده‌اند. این نمونه برای شناختِ ماهیتِ رشته است. نام و تعدادِ واحدهای ایران را از دانشگاهِ مقصد بگیرید.

مبانیِ عصبی و شناختی

با توجه، حافظه، زبان و کارکردهای اجرایی آشنا می‌شوید و بررسی می‌کنید چگونه مشکل در یکی از آن‌ها می‌تواند انجامِ کارِ روزمره را تغییر دهد.

ارزیابی و هدف‌گذاری

از مشاهده و سنجشِ شناختی برای ساختنِ تصویری از توانمندی‌ها و دشواری‌ها استفاده می‌کنید. هدفِ کاربردی را طوری می‌نویسید که بتوان پیشرفت را پیگیری کرد.

مداخله و راهبردهایِ جبرانی

یاد می‌گیرید چرا گاهی تمرینِ یک مهارت و گاهی تغییرِ محیط یا ابزارِ یادآوری مطرح است. طرحِ مداخله باید به نیاز و وضعیتِ همان فرد وابسته باشد.

انتقالِ یادگیری و ارزیابیِ نتیجه

می‌سنجید فرد آنچه را در جلسه تمرین کرده، در خانه یا کار هم به کار می‌برد یا خیر. مقایسه‌ی چند نوبت سنجش به تشخیصِ تغییرِ پایدار کمک می‌کند.

این مسیر به چه کارهایی می‌رسد؟

پژوهش در توان‌بخشی و علومِ اعصاب

در طراحی و ارزیابیِ یک مطالعه، می‌توانید به تعریفِ پیامد، پیگیریِ تغییر و تحلیلِ داده‌های عملکردی کمک کنید.

همکاریِ تخصصی با تیمِ توان‌بخشی

تیم ممکن است از رشته‌های مختلف تشکیل شود. سهمِ هر عضو، از سنجش تا اجرای بخشی از برنامه، بر اساسِ آموزش، صلاحیت و مقرراتِ محلِ خدمت تعیین می‌شود.

ارزیابیِ ابزارهایِ پشتیبان

در تیمِ پژوهش و طراحیِ ابزار، می‌توانید کاربردپذیریِ یادآور، تکلیفِ شناختی یا ابزارِ ثبتِ پیشرفت را بسنجید و خطاهای استفاده را گزارش کنید.

اگر هدفِ شما ارائه‌ی خدمتِ بالینی است، پیش از انتخابِ برنامه درباره‌ی مسیرِ صلاحیت، نوعِ تجربه‌ی عملی و نقشِ فارغ‌التحصیل در تیم از دانشگاه و نهادِ حرفه‌ایِ مربوط پرس‌وجو کنید.

درس‌های کنکور و منابعِ مطالعه

آزمون ۱۴۰۵ با کدِ ضریب ۲. نامِ هر درس به راهنمای آن می‌رسد. کتاب‌های مرتبط را می‌توانید در همین صفحه باز کنید.

پیشنهاد برای شروع مطالعه

در دفترچه‌ی ۱۴۰۵، بالینی ضریب ۳ دارد. رشد، مرضی و کودکانِ استثنایی و متونِ انگلیسی ضریب ۲ دارند. بعد از مرورِ سرفصلِ بالینی، یک جدولِ سه‌ستونه از «فرایندِ شناختی»، «ابزارِ سنجش» و «نشانه‌ی عملکرد در زندگیِ روزمره» تهیه کنید تا کاربردِ مفاهیم را هم ببینید.

پرسش‌های متداول

آیا تمرینِ توجه روی رایانه برای توان‌بخشی کافی است؟

تغییر در یک تکلیفِ رایانه‌ای تنها یکی از داده‌هاست. برای ارزیابیِ اثرِ تمرین مهم است ببینید فرد وظیفه‌ی هدف را در موقعیتِ واقعی نیز بهتر انجام می‌دهد یا خیر.

تفاوتِ این مسیر با کاردرمانی چیست؟

توان‌بخشیِ شناختی یک حوزه‌ی میان‌رشته‌ای است. کاردرمانی حرفه‌ای با آموزش و صلاحیتِ مشخصِ خودش است و ممکن است در این تیم مشارکت کند. چارت و حدودِ عملِ هر مدرک را جدا بررسی کنید.

چرا با وجودِ واژه‌ی شناختی، بالینی ضریبِ بالاتری دارد؟

ضرایب، قواعدِ آزمونِ سالِ مشخص‌اند. در دفترچه‌ی ۱۴۰۵ بالینی ضریب ۳ دارد. این ضریب درباره‌ی میزانِ ساعتِ تدریس یا عنوانِ درس‌های دانشگاه اطلاعاتی نمی‌دهد.

گرایش‌های دیگر

دیدن همه‌ی گرایش‌های ارشد روان‌شناسی