روان‌شناسی صنعتی و سازمانی

روان‌شناسی صنعتی و سازمانی رفتارِ انسان در کار را بررسی می‌کند، از طراحیِ روشِ انتخاب و آموزشِ کارکنان تا انگیزش، همکاری، ایمنی و ارزیابیِ تغییرِ سازمانی.

مقطع
کارشناسی ارشد
کدِ ضریبِ کنکور
۴
مبنای ضرایب
دفترچه‌ی ۱۴۰۵

این گرایش برای چه کسی مناسب است؟

اگر مسئله‌ای مانند ترکِ کار، انتخابِ نیرو یا خطاهای یک تیم شما را به سنجش و پیدا کردنِ دلیل علاقه‌مند می‌کند، این مسیر را بررسی کنید. روان‌شناسیِ محیطِ کار می‌خواهد بداند کدام ویژگیِ کار، گروه یا فرایندِ سازمانی رفتار را توضیح می‌دهد و تغییرِ آن چگونه باید ارزیابی شود.

در این گرایش هم با آمار و داده‌ی کارکنان سروکار دارید و هم شرحِ شغل و گفت‌وگو با افرادِ سازمان. هنگامِ انتخابِ دانشگاه بپرسید دانشجو امکانِ اجرای پروژه‌ی میدانی و دریافت بازخورد از سازمان را دارد یا خیر.

تفاوت با گرایش‌های نزدیک

روان‌شناسی اجتماعی رفتار را در طیفِ گسترده‌ای از موقعیت‌ها مطالعه می‌کند. صنعتی‌ـ‌سازمانی آن را در بسترِ کار و با مسئله‌های مشخصی مثل جذب، عملکرد یا سلامتِ کارکنان پی می‌گیرد. مدیریتِ منابع انسانی نیز نقش‌های اجراییِ گسترده‌ای دارد. امتیازِ این گرایش در تحلیل و ارزیابیِ رفتار با روشِ علمی است.

در دوره‌ی دانشگاه چه می‌خوانید؟

موضوع‌ها بر شرحِ حوزه از انجمنِ روان‌شناسی آمریکا و دانشگاهِ واترلو تکیه دارند. این نمونه‌ها برای شناختِ حوزه‌اند. فهرست و چینشِ واحدهای دوره‌ی ایرانی را از دانشگاهِ مقصد بگیرید.

تحلیلِ شغل و انتخابِ کارکنان

وظایف، توانمندی‌ها و معیارِ عملکرد را تعریف می‌کنید. برای نمونه، می‌سنجید آیا مصاحبه‌ی ساختاریافته برای یک شغل، معیارهایی روشن و مرتبط با کار دارد.

رفتارِ سازمانی و سلامتِ شغلی

انگیزش، رهبری، همکاری، تعارض و شرایطِ کار را در سطحِ فرد و گروه بررسی می‌کنید. یک پرسشِ نمونه این است که فرسودگی در کدام شیفت بیشتر است و چه توضیح‌هایی ممکن است داشته باشد.

آموزش، بالندگی و تغییر

به نیازسنجی، آموزش و تغییرِ فرایند می‌پردازید و اثرِ یک تغییر را با بازخورد و داده‌ی پیش و پس از اجرا ارزیابی می‌کنید.

روشِ پژوهش و تحلیل داده‌ی سازمانی

از پیمایش یا داده‌ی عملکرد برای پاسخ به یک پرسشِ واقعی استفاده می‌کنید. انتخابِ شاخص، انصاف، محرمانگی و محدودیتِ استنباط به اندازه‌ی خودِ تحلیل مهم‌اند.

این مسیر به چه کارهایی می‌رسد؟

منابع انسانی و گزینش

تحلیلِ شغل، طراحیِ مصاحبه‌ی ساختاریافته و اعتبارسنجیِ معیارهای انتخاب را در نقش‌های تخصصیِ استخدام و ارزیابی پیش می‌برید.

توسعه‌ی سازمان و آموزشِ کارکنان

با نیازسنجی، طراحیِ برنامه و مقایسه‌ی نتیجه‌ی آموزش یا تغییرِ فرایند به مدیران کمک می‌کنید درباره‌ی ادامه‌ی برنامه تصمیم بگیرند.

پژوهشِ کارکنان و تحلیلِ رفتار سازمانی

در تیمِ تحلیلِ منابع انسانی یا پژوهش، به پرسش‌هایی مانند علتِ جابه‌جاییِ نیرو، شرایطِ همکاری یا اعتبارِ سنجه‌ی عملکرد پاسخ می‌دهید.

نمونه‌ی کارِ عملی مثل گزارشِ تحلیلِ شغل یا طرحِ ارزیابیِ اثرِ آموزش به نشان دادنِ توانایی کمک می‌کند. بعضی نقش‌ها تجربه‌ی صنعت و تسلط به تحلیلِ داده را هم می‌خواهند. عنوانِ مدرک به‌تنهایی نوعِ شغل را تعیین نمی‌کند.

درس‌های کنکور و منابعِ مطالعه

آزمون ۱۴۰۵ با کدِ ضریب ۴. نامِ هر درس به راهنمای آن می‌رسد. کتاب‌های مرتبط را می‌توانید در همین صفحه باز کنید.

پیشنهاد برای شروع مطالعه

در دفترچه‌ی ۱۴۰۵، کد ضریبِ ۴ سه درسِ ضریب ۳ دارد: رفتارِ سازمانی، روان‌شناسی امورِ استخدامی و بالندگیِ سازمانی. برای هر سه یک مثالِ سازمانی مشترک بردارید و سه پاسخِ متفاوت از آن‌ها بگیرید. درسِ صنعتی و سازمانی، اجتماعی، آمار و متون را نیز طبقِ ضریب و نتیجه‌ی تستِ تشخیصی در برنامه بگذارید.

پرسش‌های متداول

آیا این گرایش فقط برای کارِ استخدام است؟

خیر. جذب و سنجش نیرو، آموزش، تغییرِ سازمان، سلامتِ کارکنان و ارزیابیِ برنامه از حوزه‌های مرتبط‌اند. در هر کدام مسئله با روش‌ها و داده‌های متناسب بررسی می‌شود.

چه فرقِ عملی با منابع انسانی دارد؟

بسیاری از کارهای منابع انسانی اجرایی‌اند. در نقشِ صنعتی‌ـ‌سازمانی، پرسش‌هایی مثل «این روشِ انتخاب چقدر عملکرد را پیش‌بینی می‌کند؟» یا «دوره‌ی آموزشی چه تغییری ایجاد کرده است؟» محور می‌شوند.

قبل از ارشد چه تمرینی انجام بدهم؟

یک شرحِ شغلِ عمومی بردارید، معیارهای قابل‌مشاهده‌ی عملکرد را تعریف کنید و برای هر معیار یک سؤالِ مصاحبه‌ی ساختاریافته یا تمرینِ ارزیابی پیشنهاد دهید.

گرایش‌های دیگر

دیدن همه‌ی گرایش‌های ارشد روان‌شناسی