آزمون‌های شناختی هوش و استعداد

این درس به ابزارهای سنجشِ توانایی‌های شناختی، هوش و استعداد و محدودیت‌های تفسیرِ آن‌ها می‌پردازد.

در این درس چه یاد می‌گیرید؟

اگر دو نفر در یک آزمونِ زمان‌دار نمره‌ی متفاوتی بگیرند، پیش از نسبت‌دادن تفاوت به هوش باید روشن کنیم آزمون چه تکلیفی داشته و با چه ملاکی نمره‌گذاری شده است. پاسخ به یک مسئله‌ی کلامی، تکمیلِ یک الگوی تصویری و به‌خاطر سپردنِ چند محرک، اطلاعاتِ یکسانی درباره‌ی عملکرد نمی‌دهند.

برای خواندنِ این درس، میانِ هدفِ آزمون، قابلیتِ سنجیده‌شده و تصمیمی که قرار است با نتیجه گرفته شود فرق بگذارید. دانستن نام و خرده‌آزمون‌ها وقتی ارزش دارد که بتوانید کاربردِ موجه و محدودیتِ تفسیرِ آن‌ها را توضیح دهید.

هوش و استعداد چه فرقی دارند؟

هوش و تواناییِ شناختی به خانواده‌ای از کارکردها اشاره دارند. آزمونِ استعداد معمولاً برای پیش‌بینیِ عملکرد در یک فعالیت یا موقعیتِ مشخص به کار می‌رود. همیشه توانایی، هدف، و جامعه‌ی استفاده را در کنار هم مشخص کنید.

نمره‌ی خام و هنجار

نمره‌ی خام از پاسخ به تکلیف به دست می‌آید. تفسیرِ نمره‌ی هنجاری وابسته به گروهِ مرجع است. یک نمره را بدون دانستنِ گروهِ مرجع، دقتِ اندازه‌گیری و شرایطِ اجرا تفسیر نکنید.

اجرای استاندارد و دسترس‌پذیری

دستورالعمل، شرایط اجرا و نمره‌گذاری باید روشن باشند. موانع زبانی، حسی یا حرکتی می‌توانند بر نتیجه اثر بگذارند. هنگام مقایسه‌ی آزمون‌ها، بررسی کنید هر کدام برای چه استفاده‌ای شواهد دارند.

پیشنهاد مطالعه و تمرین

برای دو ابزارِ معرفی‌شده در مرجع، جدولی با چهار ستون بسازید: نوعِ تکلیف، سازه‌ی هدف، گروهِ هنجاری و تصمیمِ موردنظر. پاسخِ خود را با راهنمای همان ابزار بسنجید. اگر یک خانه فقط با حدس پر شده، آن را به‌عنوان پرسشِ باز علامت بزنید.

کتاب‌های مرتبط